W dzisiejszym świecie dzieci coraz częściej mają dostęp do nowoczesnych technologii i mediów społecznościowych, które nie tylko umożliwiają im nawiązywanie nowych kontaktów, ale także są źródłem presji rówieśniczej. Rozpoznanie, kiedy dziecko doświadcza presji ze strony rówieśników online, jest kluczowe dla ochrony jego zdrowia psychicznego i dobrostanu. Skala bywa duża: według wstępnych danych z projektu RÓWIEŚNICY Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę (ponad 140 000 uczniów w wieku 10–17 lat) 75% z nich doświadczyło co najmniej jednej formy cyberprzemocy rówieśniczej.
Aby pomóc w rozpoznaniu oznak presji rówieśniczej w sieci, rodzice powinni zwracać uwagę na pewne zachowania i zmiany u swojego dziecka. Typowe sygnały, że dziecko może odczuwać presję rówieśniczą online, obejmują nagłe zmiany nastroju, wycofanie się z dotychczasowych zainteresowań, problemy ze snem oraz nagłe spadki ocen. Dziecko może również spędzać więcej czasu online, zwłaszcza w tajemnicy przed dorosłymi.
Jednym z kluczowych wskaźników presji rówieśniczej online jest niechęć dziecka do dzielenia się tym, co robi w Internecie. Oczywiście, dzieci mają prawo do prywatności, ale kiedy unikanie rozmów o życiu online staje się nagminne, może to być sygnał, że dziecko doświadcza czegoś niekomfortowego lub stresującego. Rodzice często o tym nie wiedzą: w badaniu NASK „Nastolatki 3.0” (badanie z grudnia 2020 r., raport 2021) 23,4% nastolatków przyznało, że doświadczyło przemocy w sieci, a tylko 10,2% rodziców uważało, że ich dziecko jej doświadczyło; spośród poszkodowanych nastolatków pomocy u rodziny lub opiekunów szukało 24,1%. Ważne jest, by rozmawiać z dzieckiem i zachęcać je do otwartości, jednocześnie zapewniając bezpieczną przestrzeń do wyrażania swoich obaw.
Rodzice powinni także monitorować zmiany w zachowaniach społecznych dziecka. Jeżeli dziecko nagle zamyka się w sobie lub przestaje spędzać czas z najbliższymi przyjaciółmi, może być to oznaka presji ze strony rówieśników online. Istotne jest, żeby rodzice byli zaangażowani i starali się zrozumieć świat online, w którym dziecko się porusza.
Kluczowe jest, aby rodzice rozwijali zdrowy dialog z dziećmi na temat korzystania z technologii i mediów społecznościowych. Zachęcanie dzieci do rozmowy o ich doświadczeniach online pomoże im poczuć się bardziej zrozumianymi i wspieranymi. Rodzice mogą również poszukać wsparcia pod bezpłatnym numerem 800 100 100 (telefon dla dorosłych w sprawie bezpieczeństwa dzieci, Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę). Również wprowadzenie zasady „czas na wylogowanie” może pomóc w ograniczeniu negatywnego wpływu mediów społecznościowych na dziecko. Jak rozmawiać o tym, co dzieje się w sieci, podpowiadamy w tekście 10 zasad rozmowy o bezpieczeństwie w internecie, a co robić, gdy presja przechodzi w nękanie – w poradniku o cyberprzemocy.
Presja rówieśnicza to złożony problem, z którym wielu młodych ludzi zmaga się na co dzień. Rozpoznanie jej i szybkie działanie mogą pomóc w zapewnieniu dziecku zdrowych i szczęśliwych relacji zarówno online, jak i offline.
Jeśli Twoje dziecko potrzebuje rozmowy, może zadzwonić albo napisać do Telefonu Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111 – działa codziennie, całą dobę, a rozmowy są poufne. Dorośli mogą dzwonić pod 800 100 100. Jeśli zagrożone jest życie lub zdrowie, dzwoń pod 112.
Źródła
- Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę – Skala przemocy rówieśniczej: wyniki największego raportu w Polsce już wkrótce – 75% uczniów 10–17 lat doświadczyło cyberprzemocy rówieśniczej
- NASK, „Nastolatki 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów” (2021) – 23,4% nastolatków (wykres 45), 10,2% rodziców (wykres 46), 24,1% poszkodowanych szukało pomocy u rodziny/opiekunów (tabela 11)
- 116 111; FDDS – pomoc telefoniczna (800 100 100)