W dzisiejszych czasach internet jest integralną częścią życia dzieci i młodzieży. Niestety, wiąże się to także z zagrożeniami, takimi jak cyberprzemoc. Dzieci często stają się świadkami takich sytuacji, nawet jeśli nie są bezpośrednio zaangażowane. Warto więc, aby wiedziały, jak na nie reagować oraz jak zgłaszać problem dorosłym.
Według wstępnych danych z projektu RÓWIEŚNICY Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, w którym przebadano ponad 140 000 uczniów w wieku 10–17 lat, aż 75% z nich doświadczyło co najmniej jednej formy cyberprzemocy rówieśniczej. Ta statystyka pokazuje skalę problemu i podkreśla potrzebę edukacji dzieci w zakresie odpowiedniego reagowania na niepokojące sytuacje online.
Dlaczego dzieci nie zgłaszają cyberprzemocy?
Wielu młodych ludzi nie zgłasza incydentów cyberprzemocy, zarówno gdy są ofiarami, jak i świadkami. W badaniu NASK „Nastolatki 3.0” (badanie z grudnia 2020 r., raport 2021) spośród nastolatków, którzy doświadczyli przemocy w sieci, pomocy u rodziny lub opiekunów szukało 24,1%, a 32,4% nikomu nic nie powiedziało; jednocześnie tylko 10,2% rodziców uważało, że ich dziecko doświadczyło przemocy w internecie. Powody milczenia bywają różne: obawa przed reakcją innych, strach przed eskalacją albo poczucie, że zgłoszenie nic nie zmieni.
Jak nauczyć dziecko reagować?
Rozmowa z dzieckiem o cyberprzemocy powinna być proaktywna. Dziecko powinno wiedzieć, że zgłoszenie nie jest donoszeniem, a wyrazem troski o bezpieczeństwo swoje i innych. Rodzice i opiekunowie mogą odgrywać kluczową rolę, pokazując, że takie sytuacje można i trzeba zgłaszać. Świadek może zrobić kilka prostych rzeczy: nie podawać dalej krzywdzących wpisów ani zdjęć, nie dołączać do „śmiania się”, napisać kilka życzliwych słów osobie, którą to spotyka, zgłosić treść w serwisie i powiedzieć zaufanemu dorosłemu – rodzicowi, wychowawcy, pedagogowi. Jeśli dziecko boi się rozmawiać z bliskimi, może zadzwonić albo napisać do Telefonu Zaufania dla Dzieci i Młodzieży 116 111 (codziennie, całą dobę).
Technologia tu nie wyręczy rozmowy. Uczciwie dodajmy: MichalKids nie czyta rozmów dziecka i nie wykrywa treści, więc nie zauważy cyberprzemocy za Ciebie – najważniejsze jest, żeby dziecko wiedziało, że może z tym przyjść. Jak prowadzić taką rozmowę, podpowiadamy w tekście 10 zasad rozmowy o bezpieczeństwie w internecie, a co robić, gdy cyberprzemoc dotyka Twoje dziecko – w poradniku o cyberprzemocy.
Wsparcie ze strony prawa
Warto wiedzieć, że niektóre formy cyberprzemocy są w Polsce przestępstwami – np. uporczywe nękanie oraz podszywanie się pod kogoś z użyciem jego wizerunku lub danych, jeśli wyrządza mu to szkodę majątkową lub osobistą (art. 190a § 1 i 2 Kodeksu karnego), a także znieważenie, również przez internet (art. 216 Kodeksu karnego; tekst jednolity Dz.U. 2026 poz. 1342). Szkoła ma obowiązek reagować: każda szkoła musi mieć standardy ochrony małoletnich, w tym procedury ochrony dzieci przed zagrożeniami w internecie (Dz.U. 2023 poz. 1606).
Jeśli potrzebujesz porady, możesz zadzwonić pod 800 100 100 – bezpłatny telefon dla dorosłych w sprawie bezpieczeństwa dzieci. Jeśli komuś grozi niebezpieczeństwo, dzwoń pod 112.
Źródła
- Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę – Skala przemocy rówieśniczej: wyniki największego raportu w Polsce już wkrótce – ponad 140 000 uczniów 10–17 lat, 75% doświadczyło co najmniej jednej formy cyberprzemocy
- NASK, „Nastolatki 3.0. Raport z ogólnopolskiego badania uczniów” (2021) – 24,1% poszkodowanych szukało pomocy u rodziny/opiekunów, 32,4% nikomu nie powiedziało (tabela 11); 10,2% rodziców (wykres 46)
- Kodeks karny – tekst jednolity, Dz.U. 2026 poz. 1342 – art. 190a § 1 i 2, art. 216
- Dz.U. 2023 poz. 1606 – standardy ochrony małoletnich (art. 22c)
- 116 111; FDDS – 800 100 100