Rutyna odgrywa niezwykle ważną rolę w życiu dziecka, zapewniając mu poczucie bezpieczeństwa i stabilności. Jednak co zrobić, gdy nagle przestaje ona działać, a dziecko zaczyna zachowywać się inaczej niż dotychczas?
Zmiana w rutynie dziecka może być spowodowana różnymi czynnikami zewnętrznymi, takimi jak zmiana szkoły, przeprowadzka czy rozwód rodziców. Może być również wynikiem wewnętrznych przeżyć dziecka, które nie zawsze są łatwe do zauważenia. Warto zwrócić uwagę na sygnały, które mogą świadczyć o tym, że dziecko potrzebuje naszej uwagi i wsparcia, takie jak spadek zainteresowania ulubionymi aktywnościami, zaburzenia snu czy zmiany apetytu. Nie warto ich bagatelizować: według Światowej Organizacji Zdrowia zaburzenia psychiczne dotyczą co siódmej osoby w wieku 10–19 lat i często pozostają nierozpoznane (WHO).
Zmiany w zachowaniu dziecka mogą być także wynikiem naturalnych etapów rozwojowych. Na przykład, okres przejściowy między przedszkolem a szkołą podstawową może być szczególnie stresujący dla dzieci, co może objawiać się chwilowym pogorszeniem funkcjonowania. Ważne jest, aby rodzice pamiętali, że takie zmiany są najczęściej tymczasowe i, z odpowiednią pomocą, dziecko przez nie przejdzie. Rozmowa i wspieranie emocji dziecka pomagają mu przejść przez ten czas. Jeśli zmiana dotyczy drogi do szkoły czy obecności na lekcjach, zajrzyj też do tekstu o wagarach i ich wzorcach.
Psychologowie radzą, aby zamiast natychmiast podejmować działania naprawcze, przyjrzeć się przyczynom zmiany zachowania. Na przykład, porozmawianie z dzieckiem o jego odczuciach może pomóc w ustaleniu, co jest przyczyną stresu. W razie potrzeby warto skonsultować się również z nauczycielami lub pedagogiem szkolnym, którzy mogą rzucić więcej światła na sytuację dziecka.
Jednak, w przypadkach gdy zmiany w rutynie są nagłe i nie ustępują, może być konieczna pomoc specjalisty - psychologa dziecięcego. Warto pamiętać, że szybka reakcja i odpowiednie wsparcie mogą znacząco poprawić samopoczucie dziecka, a także jego wyniki naukowe i społeczne.
Jeżeli niepokoją Cię zmiany w zachowaniu dziecka, wyjątkowo ważne jest szukanie wsparcia u specjalistów zajmujących się dziećmi. Bezpłatnie i anonimowo doradzi Telefon dla dorosłych w sprawie bezpieczeństwa dzieci 800 100 100 Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, a dziecko może porozmawiać z kimś spoza rodziny pod całodobowym numerem 116 111. Jeśli dziecko mówi, że nie chce żyć albo że może zrobić sobie krzywdę, nie czekaj – zadzwoń pod 112.
Źródła
- WHO, „Mental health of adolescents” (2025) – zaburzenia psychiczne u co siódmej osoby w wieku 10–19 lat, często nierozpoznane
- Pomoc telefoniczna – Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę – 800 100 100, 116 111
- 116 111 – Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży – całą dobę