Rozmowa z dzieckiem o jego uczuciach i nastroju może być wyzwaniem, zwłaszcza gdy mówimy o kwestiach, które mogą być dla dziecka trudne do opisania. Ważnym elementem jest sposób, w jaki zadajemy pytania, aby dziecko czuło się komfortowo i zapragnęło się otworzyć.
Zamiast stosować ogólne pytania typu „Jak było w szkole?”, lepiej skupić się na bardziej precyzyjnych pytaniach, które odnoszą się do konkretnego czasu lub sytuacji. Umożliwia to dziecku szczegółowe odpowiedzenie na pytanie, co może być łatwiejsze. Ponadto pytania otwarte, takie jak „Co dzisiaj było dla ciebie najzabawniejsze w szkole?” mogą zachęcać dziecko do otwartości i rozmowy.
Warto o to dbać, bo to, czego dowiadujemy się o życiu dziecka, pochodzi głównie od niego samego. W klasycznym badaniu nastolatków rodzice wiedzieli najwięcej wtedy, gdy dzieci same im opowiadały, a nie wtedy, gdy rodzice sprawdzali i wypytywali (Kerr i Stattin, 2000). Pytania, które nie brzmią jak przesłuchanie, zwiększają szansę, że dziecko będzie chciało opowiadać.
Dzieci mogą czasami odczuwać presję, aby odpowiedzieć „prawidłowo” na nasze pytania. Warto podkreślać, że nie ma złych odpowiedzi i że ich uczucia są ważne, niezależnie od tego, jakie one są. Pod tym względem, ważne jest tworzenie atmosfery bezpieczeństwa i akceptacji.
Równie ważne jest słuchanie aktywne i wrażliwe reagowanie na słowa dziecka. Zwracanie uwagi na jego mimikę, gesty i ton głosu może dostarczyć cennych informacji na temat jego rzeczywistych emocji. Pomaga pełne skupienie się na dziecku i nieprzerywanie mu. Więcej przykładów rozmów znajdziesz w tekście jak rozmawiać z dzieckiem o internecie.
Rozmowa z dzieckiem o jego nastroju to także okazja do nauki rozpoznawania i wyrażania emocji. Przydatne mogą być w tym przypadku książki lub gry edukacyjne, które pomagają dzieciom nazywać i rozumieć swoje uczucia.
Jeśli Ty lub Twoje dziecko potrzebujecie wsparcia w rozmowach o emocjach, warto zwrócić się do specjalistów psychologów lub pedagogów, którzy mogą pomóc w wypracowaniu strategii odpowiednich dla Waszej rodziny. Rodzic może bezpłatnie poradzić się pod numerem 800 100 100, a dziecko porozmawiać z kimś spoza rodziny pod całodobowym numerem 116 111. Jeśli dziecko mówi, że nie chce żyć albo że może zrobić sobie krzywdę, nie czekaj – zadzwoń pod 112.
Źródła
- Kerr M., Stattin H. (2000), What parents know, how they know it, and several forms of adolescent adjustment, Developmental Psychology 36(3), 366–380 – wiedza rodziców pochodzi głównie z tego, co dziecko samo ujawnia
- Pomoc telefoniczna – Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę – 800 100 100, 116 111