W dobie cyfrowych technologii deepfake oraz sztuczna inteligencja (AI) nabierają coraz większego znaczenia w kreowaniu treści medialnych. To zjawisko może być zarówno fascynujące, jak i niebezpieczne — zwłaszcza dla młodych użytkowników internetu. Dlatego ważne jest, aby dzieci były świadome istnienia fałszywych treści i potrafiły je rozpoznawać. Nie jest to łatwe zadanie, ale rozmowa na ten temat to kluczowy krok do zwiększenia ich bezpieczeństwa online.
Nasza codzienność obfituje w coraz to nowe technologie wykorzystujące AI do manipulacji obrazem i dźwiękiem. Deepfake może być używany do tworzenia fałszywych wideo, które wyglądają prawdziwie na pierwszy rzut oka. Według raportu „Ochrona dzieci w internecie” przygotowanego przez NASK z 2022 roku, ponad 70% młodzieży miało styczność z tego typu treściami. Chociaż mogą wydawać się nieszkodliwe, mogą służyć do dezinformacji i naruszenia reputacji.
Warto zacząć rozmowę od wyjaśnienia, czym są deepfake i jak działają. Prościej mówiąc, jest to wykorzystanie technologii AI do zmiany lub tworzenia obrazu albo dźwięku, by wyglądały lub brzmiały jak prawdziwe. To punkt wyjścia do zrozumienia możliwości oszustwa, jakie niesie z sobą technologia. Pokazywanie pozytywnych przykładów, np. edukacyjnych zastosowań technologii VR, może pomóc w lepszym zrozumieniu tematu.
Dzieci często nie są świadome, że mogą natknąć się na fałszywe treści każdego dnia. Zachęcanie do krytycznego myślenia to jeden z kluczowych elementów profilaktyki. Rozmowa o fałszywych informacjach powinna obejmować również zachęcanie dzieci do sprawdzania źródeł i nieufności wobec niesamowitych treści znalezionych w internecie. W publikacji „Media i społeczeństwo” (NASK, 2021) zasugerowano, że edukacja medialna odgrywa kluczową rolę w zwiększaniu kompetencji cyfrowych młodych ludzi.
Bezpieczeństwo cyfrowe dzieci to temat szeroki, a technologia wciąż dynamicznie się rozwija. Dlatego ważne jest, by pozostać na bieżąco z nowymi wyzwaniami związanymi z AI i deepfake. Rozmowa z dzieckiem o możliwościach oszustwa i manipulacji oraz nauka rozpoznawania fałszywych treści to inwestycja w ich przyszłość i bezpieczeństwo w sieci.
Nie należy zapominać o wsparciu jakie oferują organizacje i portale zajmujące się bezpieczeństwem cyfrowym — jak np. NASK, który regularnie publikuje raporty i analizy dotyczące zagrożeń online.