Opieka naprzemienna to model rodzicielstwa, w którym dziecko spędza porównywalną ilość czasu z każdym z rodziców po rozwodzie lub separacji. Choć w polskim systemie prawnym narastają plany, by formalnie umocować ten rodzaj opieki, nadal spotyka się z różnymi opiniami i wyzwaniami praktycznymi. W tym artykule przyjrzymy się aspektom opieki naprzemiennej, zwracając uwagę na jej plusy i minusy, jak również na aktualny projekt przepisów i technologie wspomagające rodziców w ich egzekwowaniu.
W 2019 roku Ministerstwo Sprawiedliwości zaprezentowało projekte zmian Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, które miały na celu umożliwienie szerszego stosowania opieki naprzemiennej. Model ten promuje równe zaangażowanie każdego z rodziców w życie dziecka, może być jednak wdrożony tylko wtedy, gdy oboje rodziców jest w stanie efektywnie porozumiewać się w sprawach dotyczących dziecka. To rozwiązanie może mieć pozytywny wpływ na zaangażowanie ojców w wychowanie dzieci. W badaniu przeprowadzonym w 2021 roku przez Fundację Dajemy Dzieciom Siłę wykazano, że dzieci korzystające z opieki naprzemiennej często utrzymują lepsze relacje z obojgiem rodziców oraz doświadczają mniejszego stresu związanego z rozstaniem rodziców (Źródło: Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, 2021).
Planowane przepisy wprowadzają również większe wymogi związane z ustaleniem miejsca zamieszkania dziecka podczas opieki naprzemiennej, co ma na celu unikanie konfliktów między rodzicami. Może to być szczególnie istotne, gdy jeden z rodziców zdecyduje się na przeprowadzkę w odległe miejsce. Niemniej jednak, rodzice nadal powinni dążyć do samodzielnego uzgodnienia szczegółów dotyczących lokalizacji, mając na uwadze dobro dziecka.
Coraz więcej rodziców rozwodzących się postrzega technologie jako pomocne narzędzie w organizacji opieki naprzemiennej. Aplikacje do zarządzania czasem i komunikacji, takie jak „FamCal” czy „2houses”, umożliwiają łatwiejsze planowanie i koordynację opieki nad dzieckiem oraz terminów związanych z jego edukacją i zdrowiem. Badania opublikowane w „Child and Family Social Work” w 2022 roku wskazują, iż technologie tego typu są postrzegane jako istotne wsparcie w realizacji opieki naprzemiennej w Polsce i przyczyniają się do lepszego zarządzania obowiązkami rodzicielskimi (Źródło: Child and Family Social Work, 2022).
W kontekście prawnych rozważań nad opieką naprzemienną, ważne jest monitorowanie planowanych zmian w prawie i komunikowanie się ze specjalistami prawnymi. Świadomość rodziców na temat możliwości, jakie daje ten model, może znacząco wpłynąć na jakość życia dzieci i relacje z rodzicami. Pamiętajmy, że każde dziecko jest inne, a decyzje powinny być podejmowane z myślą o jego najlepszym interesie.
Gdzie szukać pomocy?
Jeśli jesteś rodzicem rozważającym opiekę naprzemienną, warto skonsultować się z prawnikiem specjalizującym się w prawie rodzinnym oraz psychologiem dziecięcym. Dodatkowe wsparcie można uzyskać u mediatora rodzinnego, który pomoże w negocjacjach i ustaleniu planu opieki.